صوت | مستقل بودن و منفعل بودن

شناسنامه

• زمان: دهه اول محرم 98
• مکان: حسینیه آیت‌الله حق‌شناس(ره)
• تعداد: 12 جلسه
• موضوع: مستقل بودن و منفعل بودن
• گزارش تصویری: اینجا
• دریافت سخنرانی‌ها: (کیفیت پایین) اینجا

معرفی بحث:

استقلال روحی صفتی مهم و استراتژیک است. مستقل بودن یا وابستگی بر سایر عملکردهای فردی و سیاسی تأثیرگذار بوده و در بسیاری از صحنه‌ها خود را بروز داده و آثار آن نیز مترتب می‌گردد. معنای استقلال روحی، اینکه از چه کسی باید مستقل بود و به چه کسی وابستگی داشت، تأثیر استقلال روحی بر سایر ویژگی‌های شخصیتی، شاخص‌های استقلال روحی و ..... از جمله مباحثی هستند که در این 12 جلسه مورد بررسی استاد پناهیان قرار گرفته است.

فهرست:

جلسه1(98/06/10): اهمیت مستقل بودن

• تأثیر مستقل بودن و منفعل بودن بر کیفیت زندگی ایمانی
• استقلال روحی یاران امام حسین(ع) و یاران امام زمان(عج)
• استقلال روحی به استقلال فکری، عملی و .... منتهی می‌شود
• برتری‌های استقلال در مقایسه با آزادی
• آشنایی با استقلال سیاسی
• شخصیت پلید آدم‌های وابسته
• استقلال روحی و تأثیر نپذیرفتن از سرزنش دیگران 
• آیه‌ای در مورد استقلال روحی خوبان آخرالزمان
• مسخره شدن، محکی برای استقلال روحی
• بسیاری از غرب‌زده‌ها، روحیه مستقلی ندارند
• از غیر خدا، مستقل باشیم
• دشواری‌های دل بریدن و مستقل شدن
• تناسب معنای زهد و دل نبستن به دنیا
• مستقل شدن خوبان چگونه است؟
• وابستگی به امام حسین(ع)

---

جلسه2(98/06/11): بررسی منفعل بودن به عنوان یک صفت استراتژیک

• برخی صفات، مهمتر و تأثیرگذارتر از دیگر صفات هستند
• نمونه‌هایی از صفات مهم‌تر
• برخی صفات، راهبردی‌اند مانند حسادت
• تأثیر روضه بر اصلاح صفات بدی مانند حسادت
• نمونه‌ای تاریخی در مورد اهمیت صفت حسادت
• در مورد صفت استراتژیک حسادت باید هر روز مراقبت داشت؛ دلیلی قرآنی
• مستقل بودن و منفعل بودن؛ دو صفت استراتژیک در حیات بشر
• منفعل بودن با انعطاف‌پذیری فرق دارد  
• منفعل بودن یعنی ناخواسته تحت تأثیر قرار گرفتن
• منفعل بودن می‌تواند ناشی از امر مثبت یا منفی باشد
• تفاوت‌های منفعل بودن با انعطاف داشتن
• آشنایی بیشتر با ابعاد صفت استراتژیک منفعل بودن
• در ارتباط با خدا و اولیاء خدا هم نباید جوّ گیر شد

---

جلسه3(98/06/12): از چه کسی مستقل و به چه کسی وابسته باشیم؟

• انسان، زندگی خود را با ضعف و وابستگی آغاز می‌کند
• تربیت صحیح، منجر به افزایش قوت و وابستگی به خدا می‌شود
• کودک و انتقال منشأ قدرت از پدر و مادر به خدا
• آثار سوء وابستگی به غیر خدا
• به هیچ کسی غیر از خدا نباید وابستگی داشت
• انسان نباید ضعیف بماند، چون وابسته می‌شود
• استقلال از غیر خدا ترجیح دارد
• دشواری کفر به غیر خدا و طاغوت
• ایمان به طاغوت به چه معنا است؟
• معنای کفر به طاغوت
• برای غیرخدا، اثری قائل نباشیم
• آنقدر استقلال انسان ارزش دارد که خداوند متعال
• خدا، انسان را وابسته‌ای مستقل بار می‌آورد

---

جلسه4(98/06/13): تناسب دوری از حسادت و استقلال روحی

• برای مستقل بودن باید مراقب تأثیرگذاری دیگران بود
• غیر مؤمنین و رسانه‌های آنها تلاش می‌کنند روی مؤمن اثر بگذارند
• بی‌توجهی به انگیزه دیگران در تأثیرگذاری بر روی ما
• یکی از آیات عجیب قرآن کریم در مورد حسادت کفار به مؤمنین
• مؤمن باید مستقل باشد
• هر چه معنویت بیشتر شود، حسادت به مؤمن بیشتر می‌شود 
•  نحوه مواجهه امیرالمؤمنین(ع) با حسادت معاویه
•  نتیجه حسادت به بنی‌هاشم در کربلا
• شرایط عذاب شدن کسانی که تحت تأثیر کفار قرار می‌گیرند
• حرّ چگونه از انفعال و تحت تأثیر دشمنان بودن خارج شد؟

---

جلسه5(98/06/14):

جلسه6(98/06/15):

جلسه7(98/06/16):

جلسه8(98/06/17):

---

جلسه9(98/06/18): استقلال روحی و یکی از وجوه مهم آن در نترسیدن از دیگران

• استقلال، صفتی از صفات الهی
• اهمیت استقلال انسان برای خداوند متعال
• خداوند، وابستگی به خودش را از هر طریقی نمی‌پسندد
• عدم پاداش و جزای فوری الهی؛ نمونه‌ای از مستقل بودن انسان
• خداوند حتی طوری انسان را نمی‌ترساند که انسان منفعل شود
• انسان نسبت به خدا نوعی رابطه مستقل وابسته دارد
• نترسیدن از غیر خدا، یکی از وجوه مهم استقلال روحی
• اگر از کسی بترسی، ذلیل او می‌شوی و او مسلط خواهد شد
• کسی که شجاع باشد، چه مزایای دیگری نصیبش می‌شود
• شجاعت امیرالمؤمنین(ع) و امام حسین(ع)
• آیه‌ای در مورد نترسیدن از غیرخدا
• از فقر نباید ترسید؛ پیامبر(ص) چگونه از دارایی مردم حمایت می‌کند؟
• کسی که شجاع باشد، می‌تواند مهربان و کریم هم باشد
• امتحان ویژه الهی با ترس و نترسیدن
•  آسیب ترس و استرس در نظام آموزشی

---

جلسه10(98/06/19): نترسیدن از استهزاء، یکی از وجوه مهم استقلال روحی

• صبر و مقاومت در مقابل سرزنش‌ها
• امتحان شدن مؤمن با مسخره و سرزنش
• نترسیدن از استهزاء، یکی از وجوه مهم استقلال روحی
• مسخره شدن منحصر در انبیاء نبوده است
• چرا دین و دینداری، مورد تمسخر قرار می‌گیرد؟
• حرف دین عمیق است و چون آن را نمی‌فهمند، مسخره‌اش می‌کنند
• نمونه‌هایی در مورد عمیق بودن دستورات دین و تمسخر شدن
• علت دوم مسخره شدن: حیا و نجابت اولیاء خدا و مؤمنین
• مؤمن نمی‌تواند کسی را غیبت، مسخره و سرزنش کند
• زخم‌زبان دشمنان به امام حسین(ع)
• از مسخره شدن نباید ترسید
• آیه‌ای در مورد ویژگی‌های مؤمنین و ایرانیان مؤمن در آخرالزمان

---

جلسه11(98/06/20): استقلال از تعریف و تشویق دیگران

• متأثر نشدن از مدح و ذمّ دیگران؛ یکی از وجوه مهم استقلال روحی
• آدم باید خودش باشد
• وابستگی به تشویق، بد است
• ضرورت تربیت فرزند بدون وابستگی به تشویق دیگران
• نمونه‌هایی از عدم وابستگی به تشویق دیگران
• کودک باید فرصتی داشته باشد که خودش هم بفهمد و تحلیل کند
• آسیب تشویق و تنبیه فوری و دائمی بر استقلال روحی و فکری کودک
• تشویق و تنبیه در اسلام، فوری و روشن نیست
• روایاتی در مورد متأثر نشدن از مدح و ذمّ دیگران
• نقد نظام آموزش دینی رایج در کشور
• بهتر است انسان خودش، خودش را تشویق و تنبیه کند  
• روایت امام رضا(ع) در مورد مهم نبودن مذمت‌ها در کنار راضی بودن امام

---

جلسه12(98/06/21): استقلال در عرصه اجتماع

• استحکام مؤمن، یکی از نتایج استقلال روحی
• هرزگی‌ها و شهوات، از علائم انفعال روحی
• گسترش هرزگی، باعث تضعیف جامعه و وابستگی به طواغیت
• اجتناب از طاغوت، عاملی مهم در دینداری و حفظ استقلال   
• نقش مفاهیمی مانند قدرت در استقلال روحی
• مستقل بودن، تناسب بسیاری با دوری از ترس دارد
• کسی که ترسو باشد، نمی‌تواند مدیر خوبی برای جامعه باشد 
•  قرآن چگونه ما را مستقل تربیت می‌کند؟