صوت | شیعۀ اعتقادی، شیعۀ اجتماعی

شناسنامه:

• زمان: اسفند99
• مکان: کاظمین - برنامه در آستان خورشید
• موضوع: شیعه اعتقادی، شیعه اجتماعی

معرفی بحث:

بسیار معروف و مشهور است که امام صادق(ع) حدود 4000 نفر شاگرد داشت که از محضر او انواع علوم و معارف را فرا می‌گرفتند. قطعاً این تعداد شاگرد باعث محبوبیت و جایگاه اجتماعی ویژه‌ای برای امام صادق(ع) و به تبع او ائمۀ اهل‌بیت(ع) شده بود. اما با کمال تعجب پس از امام صادق(ع) با غربت عجیب امام کاظم(ع) مواجه می‌شویم به طوری که عملاً بخش عمدۀ امامت حضرت کاظم(ع) در زندان‌های بنی‌عباس می‌گذرد. اینجا یک سؤال بسیار اساسی ایجاد می‌شود و آن این است که: آن جمعیت فراوان که سال‌ها اطراف امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) بودند و مردمی که اهل‌بیت(ع) را دوست داشتند و به آنها به عنوان «امام» اعتقاد داشتند کجا بودند؟! و چرا هیچ اقدام مؤثری در جهت رفع غربت از امام کاظم(ع) نکردند؟!

در ایام شهادت امام کاظم(ع) حجت الاسلام پناهیان با حضور در برنامۀ «در آستان خورشید» با اشاره به زندگی و دوران امامت امام کاظم(ع) و تبیین مفهوم «ولایت» که در عین اهمیت، کمتر به آنها توجه شده است، به سؤال مذکور پاسخ بدهد. استاد پناهیان با تقسیم شیعه به اعتقادی و اجتماعی و تبیین ابعاد مفهوم ولایت مانند ولایت طولی و ولایت عرضی و مراحل ولایت‌مداری از اعتقاد به ولایت تا نصرت امام و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، نکات بسیار مهمی دربارۀ ولایت و آثار فهم دقیق آن و عواقب عدم‌درک صحیح این مفهوم فوق‌العاده مهم و اساسی دین بیان می‌کند و راه رفع غربت از امام و ولایت را توضیح می‌دهد.

---

جلسه اول |99/12/18: ضرورت تحقق شیعۀ اجتماعی برای «نصرت امام»

• غربت امام کاظم(ع)
• کثرت شیعۀ اعتقادی و فقدان شیعۀ اجتماعی در زمان امام کاظم(ع)
• «نصرت امام»، رسالت اصلی شیعیان
• شیعۀ اجتماعی، زمینه‌ساز نصرت امام
• چرا امام کاظم(ع) برای خلافت اقدام نکرد؟
• لزوم تشکیل بُعد اجتماعی تشیّع (ولایت عرضی)، برای تحقق ظهور
• بسیج و حشد الشعبی، نمونه‌ای از بُعد اجتماعی تشیّع
• شیعیان هنوز هم زیست اجتماعی مطلوب را پیدا نکردند
• وابسته نبودن تحقق شیعۀ اجتماعی به سیر و سلوک عرفانی و معنوی
• شعور اجتماعی و رابطۀ قوی بین شیعیان، لازمۀ شیعه بودن
• اتحاد و اجتماع قلبی شیعیان، رمز ظهور
• «نصرت امام» مهم‌ترین، آسان‌ترین، ارزشمندترین و اولین مفهوم در بین مفاهیم مربوط به ولایت
• شیعه یعنی عنصر تشکیلاتی
• انتظار بالای خداوند از شیعیان این زمان نسبت به شیعیان زمان امام کاظم(ع)
• اگر خطا بکنیم لطمه می‌خوریم

---

جلسه دوم |99/12/19: جایگاه مسئولیت‌پذیری اجتماعی در مفهوم ولایت

• لزوم درک صحیح مفهوم ولایت
  • کج‌فهمی مفهوم ولایت، علت دشمنی با ولایت
  • مسئولیت‌پذیری نسبت به خود و جامعه، نود درصد مفهوم ولایت
  • امام دنبال اطاعت از خود و دیکتاتوری نیست
  • امام عالی‌ترین استقلال، آزادی و رعایت حقوق را به انسان‌ها می‌دهد
• رابطۀ عدم مشارکت مردم با فساد در جامعه
  • گریز از مسئولیت‌پذیری، علت قدرت دیکتاتورها
  • مشارکت حقیقی مردم به حضور پای صندوق رأی محدود نیست
  • ضعف مردم، علت رانت‌خواری و دعواهای سیاسی
• جایگاه عمل به مسئولیت‌های اجتماعی در نظام ولایی
  • ولایت‌مداری یعنی خودمان کارهایمان را به عهده بگیریم تا هیچکس نتواند ما را غارت کند
  • ولایت، مدیر و هدایت‌کنندۀ قدرت و مسئولیت‌پذیری مردم
  • تأکید اهل‌بیت(ع) بر روابط اجتماعی شیعیان
  • فلسفۀ نظام ولایی، احساس مسئولیت تک‌تک مردم برای زندگی فردی و جمعی خودشان
  • امام، راهنمای عمل مردم به مسئولیت اجتماعی‌شان در قیام به قسط
  • اسلامیت، قوام جمهوریت نظام است
  • قرار نیست امام با یک عده بیاید همۀ کارها را درست کند
• آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه، مفهوم ولایت را خوب توضیح ندادند
• راه رفع غربت از امام، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و قدرت‌مند شدن مردم
  • برای رفع غربت امام زمان(عج) خودت شهر خودت را اداره کن
  • با حضور و قدرت مردم، جایی برای جناح‌بازی نمی‌ماند
  • تقدم مسئولیت‌پذیری بر اطاعت در مفهوم ولایت
  • قوای خودتان را استخراج کنید، قدرت پیدا کنید تا دشمن نتواند به شما ضربه بزند
  • غربت امام، نتیجۀ عدم‌قدرت مردم و سلطه امثال هارون ملعون بر آنها
  • اگر کلّ زندگی‌مان را مثل هیئت‌ها خودمان اداره کنیم امام از غربت درمی‌آید
• عواقب سوء تأکید بر اطاعت به جای مسئولیت‌پذیری
• اهمیت عمل به مسئولیت اجتماعی در روایات