سه نوع نقد محتوایی فیلم

• در بررسی و نقد محتوایی یک فیلم، از سه زاویه می‌توان و باید به نقد یک فیلم پرداخت:

1- بررسی انواع آثار فیلم بر روی مخاطب: هر فیلمی «پیام‌های آشکار و پنهان»(آثار پنهان آثاری هستند که مخاطبِ معمولی، نمی‌فهمد که با دیدن فیلم چنین اثری بر او گذاشته شده است) «اثرات کوتاه مدت و بلند مدت» و «آثار خواسته و ناخواسته‌ای» بر روی مخاطب خود دارد و سازندۀ فیلم نیز می‌تواند در مورد هر یک از این آثار و پیام‌ها برنامه‌ریزی کند.

2- بررسیِ فیلم به لحاظ درست یا غلط بودن مفاهیم بیان شده در آن: برخی از مفاهیمی که در فیلم‌ها و سریال‌ها بیان می‌شود اساساً غلط هستند و با قواعدِ حاکم بر زندگیِ انسان و با سنن الهی مغایرت دارند. مثلاً در یک سریال، چنین نشان داده شد که یک انسان مؤمن به خوب بودن و قابل اعتماد بودن شیطان یقین پیدا کرد، در حالی که امام صادق فرموده‌اند: «خداوند ابا کرده است از این که حق را در دل مؤمن، باطلى تردید ناپذیر جلوه دهد؛ أَبَى اللَّهُ أَنْ یَجْعَلَ الْحَقَّ فِی قَلْبِ الْمُؤْمِنِ بَاطِلًا لَا شَکَّ فِیه‏»(المحاسن/ج1/ص277)

3- بررسی فیلم به لحاظ رابطۀ سازنده با فیلم: شخصیت‌های سازندۀ فیلم و مهمتر از همه فیلم‌نامه‌نویس آثاری از خود در فیلم به جای می‌گذارند. بررسی رابطۀ سازنده با فیلم، یعنی بررسی کردن این مسئله که فیلم می‌تواند نشان‌دهندۀ چه گرایش‌ها، تمایلات و طرز تفکری در فیلمساز یا فیلم‌نامه‌نویس باشد. زیرا می‌توان از روی فیلم، به روحیات و طرز فکر سازندۀ فیلم پی‌برد. و مهمترین فایده‌اش این است که فیلم‌های بعدیِ او را هشیارانه‌تر می‌بینیم و انتخاب می‌کنیم.