ما با عقل، رابطه سردی داریم، چگونه می‌توانیم با عقل ارتباط گرم‌تر و صمیمی‌تری برقرار کنیم؟

حجت الاسلام پناهیان:

• ما همیشه علاقه داریم از اباعبد الله‌(ع) عاشقانه سخن بگویم حال آنکه در کنار مفهوم عشق، مفهوم برجسته‌ای است به نام عقل که ظاهرا مفهوم عقل، سردتر از مفهوم عشق است.

• ما با عقل، رابطه سردی داریم، احساس می‌کنیم که باید به نفع عشق، علیه عقل سخن بگوییم. ما در روضه‌ها می‌گوییم عقل به عباس می‌گفت آب بخور عشق به عباس می‌گفت آب نخور ولی آیا واقعا عباس بیشتر عاقل بود یا عاشق؟!!!

• ما چگونه می توانیم با عقل ارتباط گرمتر و صمیمی‌تری برقرار کنیم؟ به حرف عقلمان گوش دهیم. یعنی در واقع به حرف دلمان گوش دهیم. همان دلی که فرمود می‌شود با او استخاره بگیری، دلی که عقل در آن قوی هست و هوی در آن ضعیف است.

• همیشه عقل و هوی در حال تعارض با یکدیگرند. هوی چه می‌گوید؟ می‌گوید:«این لذت دم دستی و کم اگرچه مانع رسیدن به لذت بیشتر می‌شود، ولی به همین بسنده کن.» ببینیم در طی روز چندبار حرف عقلمان را گوش داده ایم و چند بار حرف هوی نفسمان را به همان مقدار عقلمان کم یا زیاد می‌شود.

• بعد از اینکه عقلت کم شد، کم کم او اسیر هوی نفس می‌شود. شروع می‌کند راه جنایت کردن را، به هوی نفس، یاد می‌دهد. حضرت فرمود: ای چه بسا عقلی که برده‌ی هوی نفس است و هوی نفس او را مدیریت می‌کند؛ کَمْ مِنْ عَقْلٍ أَسِیرٍ تَحْتَ هَوَى أَمِیر»(نهج البلاغه، ح211). آنگاه این انسان می‌شود جانوری که هیچ کسی نمی‌تواند جلوی خطاهای او را بگیرد.

• عقل راه بهتر را نشان می‌دهد. محاسبگر است. خب عقل ما کجاست؟ اگراسیر هوای نفس است، برای او دارد، راه رسیدن بهتر به دنیا(هدف پست و پایین) را نشان می‌دهد.

• مادرها بچه ها را به اهداف پست و پایین اسیر نکنند. مادر عباس، عباس را به هدف پایین ترغیب نمی‌کرد مثل اینکه بگوید: «برو مثل حسین(ع) یا نصف حسین(ع) بشو» فرزندش را در حسادت و رقابت کاذب بیندازد.

• هدف بزرگتری که مادر عباس، عباس را برای آن تربیت می‌کرد، این بود که برای حسین فدا شو برای همین وقتی کاروان برگشت و خبر شهادت عباس را بشیر می‌داد حضرت ام البین فرمود: فرزندانمان و هر که در زیر آسمان کبود هست فدایی حسین بگو چه خبر از حسینم؛ قالت ام البنین: قد قطّعت نیاط قلبی، أولادی و من تحت الخضراء کلّهم فداء لأبی عبد اللّه الحسین علیه السّلام، أخبرنی عن الحسین؟»(موسوعه امام حسین(ع)، ج9، ص55).

منبع: (22 اردیبهشت95) - حسینیه آیت الله حق شناس(ره)