صوت | چگونه با عبادت تفریح کنیم؟

شناسنامه

• زمان: رمضان 1400
• مکان: حسینیۀ آیت‌الله حق‌شناس(ره)
• موضوع: چگونه با عبادت تفریح کنیم؟
• متن: اینجا

معرفی بحث:

تفریح موضوع مهمی است که در نگاه اول به نظر می‌رسد تناسبی با عبادت نداشته باشد، اما تفریح دارای ویژگی‌هایی است که می‌توان بر اساس آن‌ها، تفریح را متناسب با عبادت دانست. عبادت، تفریحی برای دل انسان است که با چیز دیگری نمی‌توان این همه لذت برد. تفریح و عبادت با آرزوهای بلند انسان تناسب دارند. عبادت، عوامل ناشادی را از بین برده و شادی و نشاطی واقعی را ایجاد می‌نماید. این نگاه به عبادت که همراه با ارائه مستنداتی از متون دینی انجام گرفته، دریچه‌ای نو و جذاب به مقوله عبادت را در مقابل ما می‌گشاید که در ماه مبارک رمضان سال 1400 توسط استاد پناهیان ارائه شده است.

 

جلسۀ اول | (1400.01.24): معرفی موضوع جلسات؛ چگونه با عبادت تفریح کنیم؟

• معرفی بحث
• آشنایی با نیازهای جدی و حیاتی و موضوعات غیرجدی و تفریحی در زندگی انسان
• ما به تفریح نیاز داریم
• مهمترین عامل تفریح در دین چیست؟
• عدم توجه به تفریح در آموزش‌های دینی
• چند درصد از دین به تفریح مربوط است؟
• عبادت، تفریحی برای عیش دل انسان
• با چیزی جز عبادت نمی توان این همه لذت برد
• عبادت و نیاز انسان به تفریح
• انسان از تفریح، انرژی می‌گیرد
• عبادت تنها تفرّج‌گاه روح انسان

---

جلسۀ دوم | (1400.01.25): تناسب عبادت با تفریح

• عبادت، تفریح حقیقی انسان
• تفریح بزرگان چگونه بوده است؟
• تفریح با قرائت قرآن
• عبادت، طراحی خداوند برای تفریح انسان 
• برخی از انواع و سطوح تفریح
• روح سالم به تفریح کم راضی نمی‌شود
• تعابیری از روایات در مورد عبادت
• عبادت، باعث جلب رزق می‌شود تا مؤمن به عبادت بپردازد
• اگر کسی با عبادت تفریح نکند، دچار عُجب می‌شود
• نمونه‌ای از تفریح با قرآن در ایام دفاع مقدس

---

جلسۀ سوم | (1400.01.26): چرا عبادت، محل تفریح است؟

• آشنایی با امور تفریحی و امور اجباری
•  تبدیل کار اجباری به کار تفریحی چه مزیتی دارد؟
• عبادت، تفرج‌گاه روح انسان است و به دلیل نیاز ما به آن، واجب شده است
• این موضوع برای تبلیغ نماز و دعوت به نماز نیست
• آیا به صورت کلی می‌توان به نماز و عبادت تفریح گفت؟
• تعریف تفریح
• ویژگی‌های تفریح
  • ضروری نبودن
  • کاری خلاقانه و آزادانه و از روی کنجکاوی
  • عامل شادی و نشاط
  • به نفع انسان است
  • تناسب بهشت با تفریح 
• اگر عبادت باعث تفریح نشود، عامل عجب می‌شود
• تعبیر امام سجاد(ع) در مورد نشاط و لذت

---

جلسۀ چهارم | (1400.01.27): تناسب تفریح و عبادت با آرزوهای بلند انسان

• چگونه با عبادت تفریح کنیم؟
• روایتی از امیرالمؤمنین(ع) در مورد کسی که به ذکر خدا اشتیاق ندارد
• درک شیرینی عبادت، نیاز به تلاش و تنظیم نگاه دارد
• تفریح انسان، در جهت آرزوهای اوست
• خیال‌پردازی انسان در توجه به آرزوها
• بعضی از آرزوها، عامل پرواز هستند
• در عبادت، انسان به سمت آرزوهایش حرکت می‌کند
• تعابیر حضرت علی(ع) در صحبت با نوف بکالی
  • رهایم کن! می‌خواهم به سمت آرزوهایم بروم!
  • از خدا بخواه تا تو را هم به آرزوهایت برساند
• آرزوهای بلند داشته باشیم تا عبادت را راه رسیدن به آرزوها بدانیم
• یک داستان قرآنی در مورد آرزو داشتن
• عبادت، زمان مرور آرزوها است و توجه به آرزوها در ذات تفریح نهفته است

---

جلسۀ پنجم | (1400.01.28): تأثیر تفریح کردن با عبادت بر کسب ظرفیت برای زندگی در عصر ظهور

• شرایط متفاوت زندگی در عصر ظهور
• ظرفیت جامعه برای پذیرش ویژگی‌های عصر ظهور
• چگونه ظرفیت لازم برای زندگی در عصر ظهور را کسب کنیم؟
• یکی از فواید تفریح کردن با عبادت، کسب ظرفیت برای زمان ظهور است
• برای اینکه بتوانیم از دنیا بگذریم باید با معنویات تفریح کنیم
• ماهیت تفریح چیست؟
• درک صحیحی از تفریح داشته باشیم
• در عبادت، به فضل خدا توجه کنیم    

---

جلسۀ ششم | (1400.01.29): تأثیر عبادت در از بین بردن عوامل ناشادی انسان

• آیا واقعاً عبادت می‌تواند تفریح باشد؟
• مرگ و نیستی، مهمترین عامل ناشادی در انسان
• بقاء، عامل شادی و نشاط انسان
• اعمال ناشایست، عامل ناشادی انسان هستند
• نگرانی از عذاب، عامل از دست دادن نشاط و لذت
• همه این عوامل ناشادی، با مناجات با خداوند قابل برطرف شدن هستند
• عمیق‌ترین شادی‌ها را با عبادت می‌توان ایجاد کرد
• با فرموش کردن مرگ، مشکل مرگ حل نمی‌شود
• اگر در مورد مرگ با خدا صحبت کنیم، مشکل ما را برطرف می‌کند
• هر چیزی که تفریح حقیقی باشد، باید عوامل عمیق ناشادی را از بین ببرد
• برخی از عوامل ناشادی حقیقی انسان

---

جلسۀ هفتم | (1400.01.30): چرا ذکر، باعث نشاط و لذت است

• تفریح بودن و لذت داشتن عبادت
• تعریف تفریح با بهره‌گیری از روایت امام سجاد(ع)
• آشنایی با چند روایت در موضوع مورد بحث
• مخاطب بحث ما کسی است که نماز می‌خواند ولی از آن لذت نمی‌برد
• نماز، قدر متیقن واجب در ذکر است
• افراد اهل محبت، لذتشان در ذکر است
• ضرورت تفکر در این مورد که عبادت چگونه می‌تواند تفریح انسان باشد
• مروری بر مباحث دو جلسه اخیر
• چرا وسیله تفریح، ذکر است؟   
• آشنایی با برخی از انواع عبادت‌ها
• ذکر، محور عبادت‌ها
• چرا ذکر بالاترین لذت را دارد؟
• چرا دیگران به دنبال تفریح هستند؟
• در تفریحات دنیوی، خوشختی حاصل نمی‌شود
• ذکر، یادآوری خوشبختی     

---

جلسۀ هشتم | (1400.01.31): آیا ادب در نماز، با تفریحی بودن آن منافات ندارد؟

• چرا نماز، تفریح است؟
• نماز، بازدارنده از فحشا و منکر است و این دو معمولاً در تفریح قرار می‌گیرند
• کسی که تفریح واقعی داشته، سراغ تفریح کاذب مادی نمی‌رود
• اهمیت دور شدن از فحشا و منکر به کمک نماز
• انسان چگونه می‌تواند از فحشا و منکر دور شود؟
• آیا جهنم و آثار سوء فحشا و منکر، عامل بازدارندگی هستند؟
• مهمترین راه دوری از فحشاء و منکر
  • آن چه انسان از تفریح در فحشا و منکر می‌خواهد را در جای دیگری به دست بیاورد   
• روایتی در مورد لذت‌بخش بودن نماز
• یک سؤال و جواب؛ آیا ادب در نماز، با تفرحی بودن آن منافات ندارد؟
  • نماز، ذکری همراه با ادب است
  • ادب، فرم خاصی از رفتار
  • عبادات معمولاً فرم و شکل دارند
  • رعایت ادب، منافاتی با لذت بردن و تفریح کردن ندارد
  • نماز، محل صحبت با خدا است و همین باعث لذت بردن و تفریح انسان می‌‌شود
  • یک مثال؛ گود زورخانه، هم آداب دارد و هم باعث لذت است
• تفریح کردن با نماز، نیاز به مقدماتی دارد
• برای رسیدن به تفریح در نماز، باید مدتی نماز را مؤدبانه خواند
•  همه تفریحات، قواعد و قیدهایی دارند
• آیا تفریح بودن نماز، با درک ابهت و عظمت الهی در نماز قابل جمع است؟
  • درک عظمت خدا، باعث لذت است، نه استرس و نگرانی

---

جلسۀ نهم | (1400.02.01): راه‌های پذیرش قلبی تفریح بودن نماز و عبادت

• نگاه خود را به عبادت تغییر دهیم
• تفریح دانستن نماز، نگاه عمومی مؤمنین نیست
•  زندگی انسان با تفریح شروع می‌شود
• نماز خواندن ادامه تفریح دوران کودکی در سطحی بسیار بالاتر و عمیق‌تر
• چگونه قلباً بتوانیم با نماز تفریح کنیم؟
• تفکر، یکی از راه‌های پذیرش قلبی تفریح بودن نماز
  • مثال در مورد تأثیر تفکر بر پذیرش قلبی
  • برخی از امور نیاز به تفکر عمیق دارند
  • فکر کردن، نیاز امروز ما است نه کسب دانش
  • اهمیت فکر کردن در آیات قرآن
  • نقدی بر سریع و بدون تفکر خواندن قرآن
  • اهمیت تفکر در ادعیه و مناجات‌ها
  • تناسب ذکر با فکر
• تکرار عمل، عادت دادن نفس و انس گرفتن برای درک لذت برتر
• روایتی از امیرالمؤمنین(ع) در مورد راه انس گرفتن با یک لذت برتر

---

جلسۀ دهم | (1400.02.02): تفریحات دیگر را کم کنیم تا با عبادت تفریح کنیم

• گاهی جمع بین مفاهیم دشوار است
• بسیاری از امور متضاد، قابل جمع با یکدیگر هستند
• نمونه هایی از مفاهیم به ظاهر متضاد که با هم جمع می شوند
• جمع ادب و تفریح در عبادت؛ با ادب، تفریح کنید
• اگر جمع بین ادب و تفریح دشوار باشد، باید ادب را اولویت داد
• یک مثال؛ بررسی روش و چگونگی قرآن خواندن
• عبادت می‌تواند محل جمع اضداد باشد
• چگونه می‌توانیم با عبادت تفریح کنیم؟
• راه اول: تفکر
• راه دوم: مقید بودن به ذکر و اجرای عبادت
• راه سوم: تفریحات دیگر را کم کنیم تا با عبادت تفریح کنیم
• لذت عبادت با فهم حاصل می‌شود و فهم و درک، با برخورداری از انواع دیگر لذات منافات دارد
• لذت فانی را باید برای درک لذت باقی ترک کنیم
• ما ناچار از مبارزه با هوای نفس هستیم
• روایاتی در مورد دوری از لذات دنیوی برای درک لذات معنوی